Zderzak w niemal każdym współczesnym aucie jest z tworzywa, a nie z blachy, więc metody PDR stosowanej do karoserii się do niego nie używa. Płytkie wgniecenie plastiku często wraca po podgrzaniu i wypchnięciu od środka, pęknięcia zgrzewa się albo klei, a uszkodzony lakier poprawia lakiernik. My zderzaków nie naprawiamy i w tym wpisie mówimy uczciwie, kto to robi i na co uważać.
Z czego jest zderzak i dlaczego to zmienia naprawę
Zewnętrzna część zderzaka to zwykle osłona z polipropylenu albo jego mieszanek, pod którą siedzi pianka pochłaniająca energię i metalowa belka.
To, co widać z zewnątrz, to tylko osłona. Za nią jest absorber z pianki albo tworzywa, a dalej poprzeczna belka ze stali lub aluminium przykręcona do podłużnic. Przy lekkim uderzeniu na parkingu osłona się ugina, pianka przyjmuje część energii, a belka zwykle zostaje nietknięta. Przy mocniejszym uderzeniu odkształcić się mogą wszystkie trzy warstwy, nawet jeśli z zewnątrz widać tylko płytki dołek.
Tworzywo zachowuje się inaczej niż blacha. Stal po przekroczeniu granicy sprężystości odkształca się trwale i zostaje w nowym kształcie, dlatego PDR, czyli naprawa bez lakierowania, polega na stopniowym wypychaniu metalu z powrotem. Plastik jest bardziej elastyczny, często częściowo wraca sam, a jeśli nie wraca, to zwykle trzeba go zmiękczyć ciepłem. Narzędzia do blachy nie mają tu zastosowania, a lampa z pasami przy matowym tworzywie mówi niewiele.
Dlatego naprawa wgnieceń w zderzakach plastikowych to osobna specjalność. Zajmują się nią warsztaty naprawy tworzyw sztucznych, część warsztatów blacharsko-lakierniczych i serwisy, które robią tzw. smart repair, czyli drobne naprawy punktowe. My jej nie wykonujemy.
Małe wgniecenie zderzaka: co bywa skuteczne w domu
Płytkie, łagodne wgniecenie plastiku bez pęknięć i bez załamania lakieru czasem da się wypchnąć samemu, ale ma to swoje ryzyka.
Najczęściej opisywany sposób to podgrzanie miejsca i wypchnięcie go od środka. Plastik ogrzewa się suszarką do włosów albo polewa gorącą wodą, a potem dłonią w rękawicy dociska się wgniecenie od strony wnęki koła albo od bagażnika. Przy płytkim, okrągłym dołku po wózku z marketu to czasem działa, bo tworzywo wraca do kształtu, który dostało w formie.
Na co uważać:
- Opalarka zamiast suszarki. Opalarka grzeje dużo mocniej i łatwo przegrzać jedno miejsce. Lakier na zderzaku może zmatowieć, pęcherzyć się albo pęknąć, a plastik się wybrzuszy.
- Dostęp od środka. Za zderzakiem są czujniki parkowania, ich wiązki, czasem radar tempomatu i lampy. Pchanie na ślepo przez wnękę potrafi wyrwać czujnik z gniazda.
- Lakier na tworzywie. Trzyma się na podkładzie zwiększającym przyczepność i przy mocnym zginaniu lubi odpryskiwać. Wgniecenie może wrócić, a lakier pęknąć w miejscu zagięcia.
- Ostre załamanie. Jeśli w środku dołka jest wyraźna linia albo biała pręga, plastik jest już naprężony lub naderwany. Ciepło tego nie cofnie.
Więcej o domowych sposobach na blachę i ich skutkach znajdziesz we wpisie jak samemu usunąć wgniecenie. Przy zderzaku zasada jest prostsza: jeśli po jednym spokojnym podejściu nie wróciło, przestań.
Zderzak z tworzywa a blacha karoserii
Plastikowy zderzak
- Ugina się sprężyście i często częściowo wraca
- Prostuje się go na ciepło
- Pęknięcia zgrzewa się albo klei
- Lakier na plastiku łatwiej się łuszczy
- Robi to warsztat od tworzyw lub lakiernik
Blacha stalowa
- Odkształca się trwale i zostaje w dołku
- Prostuje się dźwigniami i klejem
- Oryginalny lakier zostaje na miejscu
- Kontrola efektu pod lampą z pasami
- Tym zajmujemy się my, metodą PDR
Sprawdź magnesem: na plastiku nie trzyma
Jak warsztat naprawia wgniecenie plastikowego zderzaka
Typowa naprawa zderzaka łączy trzy kroki: przywrócenie kształtu, sklejenie albo zgrzanie pęknięć i odtworzenie lakieru.
- Kształt. Zderzak często się zdejmuje, bo od środka łatwiej kontrolować ciepło i nacisk. Wgniecione miejsce podgrzewa się i dociska do pierwotnego kształtu.
- Pęknięcia. Pęknięty plastik zgrzewa się prętem z tego samego tworzywa albo wtapia od środka metalowe zszywki, które zbroją spoinę. Końce pęknięcia nawierca się, żeby nie szło dalej. Rodzaj tworzywa odczytuje się z oznaczenia na wewnętrznej stronie zderzaka, na przykład PP albo PP/EPDM.
- Powierzchnia i lakier. Spoinę szlifuje się, wyrównuje szpachlą do tworzyw, kładzie podkład do plastiku i lakier. Na tym etapie zderzak wygląda jak nowy, ale jest już powtórnie lakierowany.
Przy zderzaku z czujnikami parkowania warsztat sprawdza ich mocowania, a przy aucie z radarem albo kamerą w zderzaku czasem trzeba po naprawie skalibrować systemy wspomagania kierowcy. To pytanie do serwisu, który robi naprawę.
Gdy pęknięć jest dużo albo pourywane są zaczepy mocujące, warsztat może uznać, że naprawa się nie opłaca, i zaproponować nowy lub używany zderzak do polakierowania.
Wgniecenie tylnego zderzaka: co sprawdzić za osłoną
Lekkie stuknięcie w tył przy cofaniu potrafi nie zostawić śladu na osłonie, a mimo to uszkodzić to, co jest pod nią.
Plastik ugina się i wraca, więc zderzak po stłuczce bywa prawie cały. Pianka pod nim jednak się zgniata, a belka czy mocowania mogą się wygiąć. Sygnały, że coś jest nie tak: zderzak odstaje przy błotniku albo przy lampie, szczeliny po obu stronach są różne, czujniki parkowania pokazują błąd albo piszczą bez powodu, a klapa bagażnika domyka się inaczej niż wcześniej.
Jeśli uderzenie dotknęło też blachy, na przykład tylnego błotnika nad zderzakiem albo dolnej krawędzi klapy, to ta część jest już naszą robotą. Często tak to wygląda po parkingowej stłuczce: zderzak do warsztatu od tworzyw, błotnik albo klapa do nas. Jak wygląda naprawa blachy po obiciach parkingowych, opisujemy na stronie usuwanie wgnieceń parkingowych, a samą szkodę parkingową, gdy sprawca odjechał, we wpisie ktoś wgniótł auto na parkingu i odjechał.
Od czego zależy koszt naprawy zderzaka
Cena naprawy zderzaka zależy głównie od tego, czy trzeba go lakierować, a nie od wielkości samego dołka.
Pytanie, ile kosztuje wgniecenie zderzaka, pada często, ale bez zdjęć nikt uczciwie nie odpowie. Warsztaty biorą pod uwagę kilka rzeczy:
- czy wystarczy przywrócić kształt, czy są pęknięcia do zgrzania,
- czy lakier wytrzymał, czy zderzak trzeba podkładować i lakierować,
- czy zderzak trzeba zdjąć, a z nim czujniki, lampy przeciwmgielne, listwy,
- czy po naprawie potrzebna jest kalibracja radaru albo kamery,
- ile kosztuje nowy lub używany zderzak w tym samym kolorze, bo to wyznacza górną granicę opłacalności.
Najtańsza wersja to wgniecenie, które wróciło po podgrzaniu, bez śladów na lakierze. Najdroższa to pęknięty zderzak z czujnikami i radarem, który trzeba lakierować. Jeśli obok zderzaka jest wgniecenie w blasze, wyślij zdjęcia przez stronę wycena ze zdjęć, a ocenimy tę część, która jest metalowa.
Gdzie kończy się zderzak, a zaczyna nasza robota
Granica bywa myląca, bo w niektórych autach elementy wyglądające jak blacha są z tworzywa i odwrotnie.
Plastikowe są zwykle osłony zderzaków, nakładki progów, poszerzenia nadkoli, spojlery i w części aut klapa bagażnika w dolnej części albo cała. Stalowe albo aluminiowe są błotniki, drzwi, maska, dach i większość klap. Są też wyjątki: w niektórych terenówkach i pickupach zderzak bywa stalowy, chromowany albo malowany, a przednie błotniki w kilku modelach są z tworzywa.
Najprościej sprawdzić to magnesem z lodówki. Jeśli trzyma, to stal i możemy ocenić wgniecenie. Jeśli nie trzyma, to tworzywo albo aluminium. Plastik od aluminium odróżnisz, naciskając element kciukiem: tworzywo ugina się sprężyście, a aluminiowa blacha prawie wcale. Przy wątpliwościach pomoże też numer części albo opis modelu u producenta. O aluminiowych elementach piszemy osobno we wpisie wgniecenia w aluminiowej masce i klapie.
Pytania i odpowiedzi
Czy naprawiacie wgniecenia w plastikowych zderzakach?
Nie. Zderzak z tworzywa prostuje się na ciepło, a pęknięcia zgrzewa, i to inna technika niż wypychanie blachy. Takie naprawy robią warsztaty od tworzyw sztucznych i blacharze-lakiernicy. Jeśli przy okazji wgnieciony jest błotnik albo klapa z blachy, tę część zrobimy.
Jak usunąć wgniecenie w plastikowym zderzaku gorącą wodą?
Polewa się wgniecione miejsce gorącą wodą, aż plastik zmięknie, a potem wypycha dłonią od środka w rękawicy. Działa tylko przy płytkich, łagodnych dołkach bez pęknięć. Wrzątek na zimny zderzak zimą to dodatkowe ryzyko dla lakieru, więc najpierw ogrzej auto.
Wgniecenie zderzaka wróciło, ale zostało białe przebarwienie. Co to jest?
To naprężone albo naderwane tworzywo i często pęknięty podkład pod lakierem. Samo podgrzanie tego nie usunie. W takim miejscu zderzak wymaga szlifowania i lakierowania, czyli wizyty u lakiernika.
Czy po wgnieceniu zderzaka mogą nie działać czujniki parkowania?
Tak, czujnik mógł się przesunąć w uchwycie albo zerwać złącze. Objawem są fałszywe alarmy albo komunikat o błędzie systemu. Sprawdza to warsztat, który zdejmuje zderzak.
Czy plastikowy zderzak można naprawić bez lakierowania?
Jeśli wgniecenie wróciło po podgrzaniu, a lakier nie pękł ani nie zmatowiał, to tak. Przy pęknięciach i załamaniach lakieru naprawa prawie zawsze kończy się lakierowaniem całego zderzaka albo jego części.
Małe wgniecenie zderzaka bez pęknięć: można je po prostu zostawić?
Można. Płytki dołek w tworzywie nie rdzewieje i nie powiększa się sam, w przeciwieństwie do pękniętego lakieru na blasze. Przy aucie leasingowym albo przed sprzedażą bywa jednak liczony jako uszkodzenie, więc wtedy lepiej go naprawić, zanim ktoś obejrzy samochód. Jeśli lakier w dołku jest naderwany, z czasem może zacząć się łuszczyć, i to już powód, żeby pokazać zderzak warsztatowi.
Czy opłaca się naprawiać zderzak, czy lepiej kupić nowy?
Zależy od liczby pęknięć, stanu zaczepów i dostępności zderzaka w tym samym kolorze. Przy kilku pęknięciach i urwanych mocowaniach warsztaty często proponują wymianę. O tym decyduje warsztat od tworzyw albo blacharz-lakiernik po obejrzeniu.